گروه علوم پایه، دانشکده علوم، دانشگاه افسری و تربیت پاسداری امام حسین (ع)، زیباکنار، رشت، ایران
چکیده
مأموریتهای دریایی بردبلند (۴–۹ ماه) بهدلیل جداسازی طولانیمدت، محدودیت شدید حریم خصوصی، محرومیت مزمن از خواب و تقاضاهای عملیاتی بالا، یکی از استرسزاترین محیطهای عملیاتی در نیروهای مسلح بهشمار میروند. این مرور سیستماتیک به بررسی عوامل استرسزای روانی–اجتماعی، تغییرات بیومارکرها، پیامدهای سلامت روان و عوامل حفاظتی در دریانوردان نظامی در مأموریتهای بردبلند پرداخته است. جستوجوی سیستماتیک در پایگاههای PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar (۲۰۰2–۲۰۲۵) انجام شد و 51 مطالعه با مرتبط انتخاب وارد تحلیل شدند. جداسازی طولانیمدت، فقدان حریم خصوصی، محرومیت شدید از خواب (میانگین ۵٫۲۵ ساعت) و فشار عملیاتی بالا مهمترین استرسورها بودند. بیومارکرهای کلیدی شامل کاهش کورتیزول در استرس مزمن، کاهش HRV( Heart Rate Variability) که پیشبینیکننده قوی (post-Traumatic Stress Disorder) PTSD است و افزایش سایتوکاینهای پیشالتهابی بودند. شیوع افسردگی بیش از ۵۰٪، PTSD تا ۲۹٪ و اختلال خواب در ۸۰٫۴٪ گزارش شد. حمایت خانوادگی قوی و مداخلات مبتنی بر ذهنآگاهی مؤثرترین عوامل حفاظتی بودند که علائم روانپزشکی را تعدیل کرده و HRV را بهبود میبخشیدند. مأموریتهای دریایی بردبلند خطر بالای اختلالات روانپزشکی ایجاد میکنند، اما تقویت حمایت خانواده و آموزش کوتاهمدت ذهنآگاهی پیش از استقرار میتواند این پیامدها را بهطور قابلتوجهی کاهش دهد.
حبیبی,علیرضا . (1405). مروری جامع بر تنشهای روانی–اجتماعی، شاخصهای فیزیولوژیکی و پیامدهای سلامت روان دریانوردان نظامی در ماموریتهای برد بلند. (e211036). دوفصلنامه مهندسی شناورهای تندرو, (), e211036
MLA
حبیبی,علیرضا . "مروری جامع بر تنشهای روانی–اجتماعی، شاخصهای فیزیولوژیکی و پیامدهای سلامت روان دریانوردان نظامی در ماموریتهای برد بلند" .e211036 , دوفصلنامه مهندسی شناورهای تندرو, , , 1405, e211036.
HARVARD
حبیبی علیرضا. (1405). 'مروری جامع بر تنشهای روانی–اجتماعی، شاخصهای فیزیولوژیکی و پیامدهای سلامت روان دریانوردان نظامی در ماموریتهای برد بلند', دوفصلنامه مهندسی شناورهای تندرو, (), e211036.
CHICAGO
علیرضا حبیبی, "مروری جامع بر تنشهای روانی–اجتماعی، شاخصهای فیزیولوژیکی و پیامدهای سلامت روان دریانوردان نظامی در ماموریتهای برد بلند," دوفصلنامه مهندسی شناورهای تندرو, (1405): e211036,
VANCOUVER
حبیبی علیرضا. مروری جامع بر تنشهای روانی–اجتماعی، شاخصهای فیزیولوژیکی و پیامدهای سلامت روان دریانوردان نظامی در ماموریتهای برد بلند. دوفصلنامه مهندسی شناورهای تندرو. 1405;():e211036.